Công dụng và cách dùng Dầu Ô liu, dầu ăn tuyệt vời cho sức khoẻ

Dầu ô liu là loại mỡ chính đóng góp khoảng 30 % năng lượng thực phẩm của dân vùng Địa Trung Hải. Họ được công nhận là có một trong những chế độ ăn uống lành mạnh nhất trên thế giới nên sống khoẻ mạnh, ít bị bệnh tim mạch và những bệnh mãn tính.

Người dân Địa Trung Hải (CDDTH) trung bình dùng dầu mỡ để cung ứng 36-40 % tổng số năng lượng ca lô ri hằng ngày (so vói 33% ở Mỹ) trong đó mỡ bảo hoà cung ứng 7-10% (so với 11% ở Mỹ), mỡ đơn kết không bảo hoà (MUFA) 19-25% (so với 12.5 % ở Mỹ) và mỡ đa kết không bảo hoà (PUFA) chỉ có 3-6% (so với 7% ở Mỹ).

Dầu ô liu là dầu ăn tốt nhất cho sức khoẻ trong các loại dầu ăn vì nó có thành phần chủ yếu (71%) là axit béo Ômêga 9 còn gọi là axit oleic và popyphenol oleocanthal.

Chủ yếu dầu Ô liu gồm những thành phần dinh dưỡng chính sau đây:

• Mỡ béo bảo hoà (Saturated fat): 13.8%.
• Mỡ béo đơn kết không bảo hoà (Monounsaturated fat): 73% – hầu hết là axit ô lê ic có 18 car bon

• Omega-6: 9.7%.
• Omega-3: 0.76%.
• Vitamin E: 72% of the RDA.
• Vitamin K: 75% of the RDA.

Cơ thể cần axit Ôleic để giữ màng tế bào mềm dẻo linh động, đảm bảo cho màng bọc tế bào dày đủ để chống ngoại xâm, vận chuyển khóang chất và ứng đáp tác động hoc môn. Axit Ô lê ic còn là nguồn năng lượng chính cho các tế bào trong việc sản xuất và sinh tổng hợp (biosyntheisis) nhiều chất chuyển hoá (metabolites

Axit ô lê ic giúp dầu ô liu có công dụng

  1. giảm huyết áp
  2. Bảo vệ màng mạch máu
  3. Ngừa máu đông – giảm nguy cơ quỵ tim (heat attacks) hay đột quỵ (strokes)
  4. giảm mỡ máu (lowering cholesterol),
  5. giảm mập phì (burning fat)
  6. trị tiểu đường 2
  7. bồi dưỡng trí tuệ (boosting cognitive brain function)
  8. ngừa viêm loét ruột già (Ulcerative Colitis)
  9. tăng khả năng miễn nhiểm và chống nhiễm trùng
  10. dưỡng da và làm lành da,
  11. chống ung thư .

Ngoài ra , hoạt chất Popyphenol oleocanthal được khẵng định giúp dầu ô liu có thêm công dụng

  • chống viêm mãn tính kể cả chống phát triển ung thư (anti cancer growth) và di căn ung thư (anti metastasis)
  • chống diễn tiến thoát hoá thần kinh (Alzheimer’s) và
  • chống thoái hoá khớp.

Dầu vậy theo nghiên cứu của University Health News thì không phải loại dầu nào cũng có nhiều chất Oleocanthal. Muốn mua dầu ô liu có nhiều Oleocanthal thì phải chọn dầu Ô liu đầu mùa nguyên si ép lạnh. (Early Harvest extra virgin cold pressed Olive Oil )

Chọn dầu Ô liu:
Không phải mọi loại dầu Ô liu bán trên thị trường đều giống nhau. Chúng ta ta phải chọn loại tốt nhất cho sức khoẻ theo những tiêu chuẩn sau đây:

  1. Phải là dầu Ô liu nguyên thuỷ ép lạnh (Virgin or extra virgin cold pressed Olive oil)
  2. Phải chứa trong chai màu đậm.
  3. Chọn chai có ghi ngày sản xuất hoặc ít nhất có ghi hạn ngày tốt nhất (best before date)
  4. Tránh những chai dầu không có ghi rõ chính xác điểm sản xuất ( tên nhà máy cụ thể – specific mill)
    Nếu có bằng chứng nhận hoặc giải thưởng của những Hiệp hội/ Hội đoàn Dầu Ô liu thì có thể đảm bảo dầu sản xuất đúng tiêu chuẩn, chẳng hạn như Hiệp hội Ôliu Úc ( Australian Olive Association), Hội đồng Dầu Ô Liu California (the California Olive Oil Council),

Dùng dầu Ôliu nấu ăn được không?

Theo nghiên cứu thử nghiệm của nhóm Allouche năm 2007 và nhóm Casal et al năm 2010, dầu Ô liu không thay đổi bao nhiêu sau khi nấu nóng ở 180 độ C và cũng không biến chất khi dùng để chiên ngập lâu cả ngày. Tuy nhiên không nên dùng dầu Ô liu để chiên đi chiên lại vì nó sẽ mất chất bổ dưỡng mà có thể có hại cho sức khoẻ.

Dùng dầu Ô liu như thế nào để có lợi ích tối đa cho sức khoẻ

Dùng dầu Ô liu càng tươi càng tốt. Theo chuyên gia chế độ ăn uống Địa Trung Hải, nên ăn dầu thu hoạch sản xuất không quá 1 năm. Nhưng sau khi đã mở chai thì nên dùng hết trong vòng 3 tháng thôi. Vì vậy không nên mua chai quá lớn. Nếu ăn mỗi ngày thì sẽ không có vấn đề.
Dùng 2-3 muỗng canh dầu Ô liu mỗi ngày. Đây là mức tiêu thụ dầu Ô liu trung bình của mỗi người dân Địa Trung Hải. Dân Địa Trung Hải trưa ăn dầu ô liu trộn xà lách, tối ăn dầu ô liu rưới lên rau cải nướng, trên thịt cá nướng, và ăn dầu ô liu chiên xào rau cải. Dùng với rau cải và thịt cá như vậy, mỗi người họ ăn 2-3 muỗng canh (30-50 phân khối) dầu ô liu mỗi ngày.
Xin lưu ý là chế độ ăn uống dân Địa Trung Hải, ngoài dầu Ô liu là nguồn mỡ chính, họ ăn nhiều rau cải, đậu (legume), trái cây. Trái lại họ ăn vừa phải sản phẩm sửa bò và ít ăn thịt (kể cả gà vịt – trung bình 1-2 lần 1 tuần hoặc ít hơn)
• Nếu muốn tránh bệnh Alzheimer’s tri nhớ thì mỗi ngày nên tiêu thụ 1-2 muỗng canh dầu Ô liu ép lạnh đầu mùa (early harvest extra virgin olive oil) và tăng mức tiêu thụ thức ăn gốc thực vật.

Lưu ý: Bài này chỉ có mục tiêu thông tin chứ không thay thế ý kiến chỉ dẫn của y sĩ, bác sĩ.

Tham khảo:

Allouche, Y., Jimenez, A., Gaforio, J.J. Uceda, M. & Beltran, G. (2007) How heating affects extra virgin olive oil quality indexes and chemical composition. J Agric Food Chem. 2007 Nov 14;55(23):9646-54. Epub 2007 Oct 13. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/17935291
Casal, S., Malheiro, R, Senda, A.. Oliveira, B.P. & Pereira, J.A. (2010) Olive oil stability under deep-frying conditions. Food Chem Toxicol. 2010 Oct;48(10):2972-9. doi: 10.1016/j.fct.2010.07.036. Epub 2010 Aug 3. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/20678538
Gunnars, K. (2017) Why Extra Virgin Olive Oil is The Healthiest Fat on Earth. Nutrition. Healthline https://www.healthline.com/nutrition/extra-virgin-olive-oil
Paravantes, E. (2013) How to use olive oil to get the most benefits. OliveTomato. https://www.olivetomato.com/how-to-use-olive-oil-to-get-the-most-benefits/
Paravantes, E. (2014) 5 ways you are using olive oil wrong. OliveTomato. https://www.olivetomato.com/5-ways-you-are-using-olive-oil-wrong/Parkinson, L. & Keast, L. (2014) Oleocanthal, a Phenolic Derived from Virgin Olive Oil: A Review of the Beneficial Effects on Inflammatory Disease . Int J Mol Sci. 2014 Jul. doi: 10.3390/ijms150712323
Romagnolo, D.F. & Selmin, O.I. (2017) Mediterranean Diet and Prevention of Chronic Diseases. Nutrition Today. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5625964/pdf/nt-52-208.pdf
Ruggeri, C. (2018) Oleic Acid: Top 9 Uses & Benefits of This Healthy Fat. Dr Axe Food is Medicine. https://draxe.com/oleic-acid/


Tác giả: Nguyễn Văn Tư

Cựu Chuyên Viên Kinh Tế, đã học và tốt nghiệp Cử Nhân Y Học Tự Nhiên sau khi về hưu, hiện nay hoạt động thiện nguyện giúp đở những người bị bệnh nan y mãn tính.

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *